Impact Report, Netwerken, Professionals

Samen de stad maken

Hoe kunnen ambtenaren van de gemeente Utrecht en Utrechtse impactondernemers samen stad maken? Zo doen ze dat in het programma Perspectiefwisseling.
Foto: Het Grote Plein

Dit artikel is onderdeel van het Impact Report

Hoe breng je ambtenaren van de gemeente Utrecht en Utrechtse impactondernemers dichter bij elkaar? Hoe zorg je ervoor dat ze niet langs elkaar heen werken, maar elkaar juist versterken in hun gezamenlijke missie: de stad een beetje beter maken? In dit artikel geven we je een inkijkje in het programma Perspectiefwisseling van Starters. We nemen je mee in een week uit het programma waarin leren, samenwerken en mindset-verandering centraal staan. Geen theoretische sessies óver elkaar, maar praktijkgerichte stages mét elkaar. En waarin we eindigden met een inspirerend Pitch Event bij het Huis van Actief Burgerschap in Utrecht.

Op een donderdagmiddag treffen de ambtenaren elkaar bij het Raum, het creatieve buurtcentrum in Leidsche Rijn, Utrecht. Een cultureel en creatief ontmoetingscentrum opgezet in samenwerking met buurtbewoners. De ambtenaren hebben er op dat moment al enkele stageweken opzitten, waarbij ze met de impactondernemer werken aan het oplossen van een vraagstuk dat de ondernemer heeft ingebracht. Bij de start van het programma is elke ambtenaar via een matchmaking moment gekoppeld aan een stadmaker die bij hem past. Tijdens de terugkomdag bij Raum worden de vorderingen besproken die de ambtenaren maken. Er worden ervaringen uitgewisseld en af en toe klinkt er herkenning.

'Door een andere bril op te zetten heb ik veel geleerd over de kansen die we als gemeente hebben om met sociaal ondernemers samen te werken.’
Brenda (afdeling ruimte / projectmanager)

Na een gezonde biologische lunch wordt er dieper ingegaan op de theorie van Design Thinking en de ‘Theory of Change’. Dit kan als basis dienen om een schets te ontwikkelen van het gewenste resultaat, en hoe deze bereikt kan worden. 

Fast forward naar het resultaat

Enkele weken later treffen de ambtenaren elkaar weer bij het Huis van Actief Burgerschap in Utrecht. Dit keer zijn de impactondernemers ook aanwezig. Deze middag pitchen ze de resultaten van de gezamenlijke zoektocht naar de oplossing van de vraagstukken. Enkele voorbeelden: 

Moestuin Maarschalkerweerd: Samen werken aan duurzaamheid

Priscilla (ambtenaar energietransitie) en Pieter van Moestuin Maarschalkerweerd (impactondernemer) vonden elkaar in het idee van de biologische moestuin. Priscilla ontdekte hoe waardevol het is om betrokken te zijn bij een project waarin je letterlijk met je poten in de klei staat. Voor Pieter was het contact met de gemeente een uitdaging, hij vond het moeilijk om het juiste loket te vinden. Dankzij de samenwerking tussen Priscilla en Pieter is er een verduurzamingsscan uitgevoerd en zijn er concrete stappen gezet om subsidies aan te vragen.

Priscilla: ‘Wij zitten altijd in het stadskantoor, en nu kon ik lekker met mijn handen in de grond zitten en helpen in de keuken producten te maken. Daarnaast hebben wij een goede samenwerking opgebouwd. En kom ik er achter dat het niet alleen voor de stadmaker, maar ook voor mij als ambtenaar moeilijk is om de juiste weg te vinden binnen de gemeente.’

Beiden benadrukten dat de samenwerking niet alleen om praktische ondersteuning gaat, maar ook om het versterken van netwerken en wederzijds begrip.

Allone: Bouw aan een gemeenschap

Barbara (impactondernemer) en Melinda (projectsecretaris) toonden hoe sociale ondernemers en gemeenten elkaar kunnen versterken. Allone is een organisatie die middels creatieve projecten met bewoners, professionals en organisaties vraagstukken oplost. Barbara: ‘Als ondernemer ben je gewend snel te schakelen. Door de samenwerking met Melinda kom ik er achter dat de ambtenaren ook domein overstijgend zijn en de handen uit de mouwen willen steken.’ Melinda: ‘De ambtenaar heeft wel een goed beeld wat een sociaal ondernemer is, maar niet op welke manier je er mee samen kunt werken. De sociaal ondernemers werken vaak diep in de wijk, wat erg waardevol is voor de bewonersparticipatie’. 

Hun conclusies zijn dat het vinden van de juiste persoon binnen de gemeente een uitdaging blijft en er behoefte is aan beleidsnota’s die sociale ondernemers beter ondersteunen. Barbara benadrukte hoe waardevol het is om samen te werken met ambtenaren en ontdekte dat zij net zo innovatief en betrokken kunnen zijn als ondernemers.

De deelnemers geven aan dat ze een mindsetverandering hebben doorgemaakt. We hebben geleerd hoe wij richting de stadmakers faciliterend kunnen werken, in plaats van regisserend. Dit nemen wij mee naar de afdeling waar wij werkzaam zijn. En voor de stadmakers heeft het veel opgeleverd. Zo heeft Moestuintjes een duurzaamheidsscan gekregen vanuit de afdeling duurzaamheid om zelfvoorzienend te worden.

Het programma Perspectiefwisseling past in het beleid van de gemeente Utrecht, waarin de gemeente de lokale democratie versterkt en vernieuwd: ‘Samen stad maken, geen Utrecht zonder U’. De gemeente Utrecht geeft de bewoners het vertrouwen om zelf aan de slag te gaan. We geven de bewoners verantwoordelijkheid en de gemeente verleent een ondersteunende functie. Echter betekent dit dat wij als gemeente de wijk in moeten gaan. Relaties aanknopen met de bewoners. Niet alleen naar hen luisteren maar er ook iets mee doen. Durven vernieuwen en nieuwe vormen van samenwerking aan gaan. 

‘Het gesprek aan durven gaan en echt luisteren naar de ander, is iets waar niet alleen de gemeente een stap heeft te zetten. Het is iets dat alle Utrechters aan gaat,’ concludeert wethouder Eva Oosters.

Geïnteresseerd?

Ben je ambtenaar en ben je geïnteresseerd in deelname aan het programma Perspectiefwisseling, neem contact op met de programmaleider Jan Veelen. Wil je meer weten? Kijk hier voor meer informatie.

"Perfecte match, ambtenaren zijn helemaal niet saai! Ze zijn zeker domein overstijgend!!"
Deelnemer (stadmaker)
"Ik pleit voor dit programma. We kregen een inside blik vanuit de gemeente; heel waardevol."
Deelnemer (stadmaker)
"Ik begrijp veel beter hoe een sociaal ondernemer werkt, wat de risico's en voordelen zijn van alleen een stichting, en kan me beter inleven in de situatie van een sociaal ondernemer."
Deelnemer (ambtenaar)
"Door een andere bril op te zetten heb ik veel geleerd over de kansen die we als gemeente hebben om met sociaal ondernemers samen te werken."
Deelnemer (ambtenaar)
“De weg vinden binnen de gemeente vind ik zelf al lastig, laat staan voor een stadmaker.”
Deelnemer (ambtenaar)
“Normaal zit ik hele dagen achter je laptop en nu lekker met je handen in de aarde.”
Deelnemer (ambtenaar)
“Er waren warme contacten over en weer.”
Deelnemer (ambtenaar)
“Ik heb een positieve blik gekregen en ben benieuwd hoe we verder gaan!”
Deelnemer (ambtenaar)

Nog zo’n dosis inspiratie?

Amsterdam
Boost je Buurt, Impuls

Van buurtplan tot publieksprijs: dit was Boost je Buurt 2025

25 sociaal ondernemers uit alle stadsdelen deden dit jaar mee aan de Boost je Buurt Challenge, een initiatief van de Gemeente Amsterdam in samenwerking met Impact Hub Amsterdam en Starters. Met plannen voor een inclusieve, duurzame en gezonde stad gingen zij de uitdaging aan. Tijdens de challenge werkten zij niet alleen aan zichtbaarheid, maar ook aan inhoud: via een sessie met experts uit de stad kregen ze input voor hun initiatief, een groter netwerk en feedback op hun plannen. De publieksprijzen én juryprijzen zijn inmiddels uitgereikt — en de impact groeit.
Utrecht
Impuls

Amersfoort Circulair: ondernemen met reststromen en toekomstvisie

Hoe creëer je een duurzame economie die werkt voor mens én planeet? In Amersfoort wordt daar niet alleen over gepraat, maar ook aan gebouwd. Met het impulsprogramma Amersfoort Circulair krijgen makers uit de regio de kans om te groeien als ondernemer én als veranderaar. Hun grondstof? Niet alleen restmaterialen, maar ook lef, visie en de wil om bij te dragen aan een circulaire toekomst.